Święto Środka Jesieni 2018

24 września w Chinach rozpoczyna się Święto Środka Jesieni (中秋节 Zhōngqiūjié). Jest to jedno z popularniejszych chińskich świąt, które obchodzone jest zawsze piętnastego dnia ósmego miesiąca. Zgodnie z chińskim kalendarzem lunarnym święto wypada przeważnie we wrześniu. Niejednokrotnie to rolnicze święto określane jest również jako święto kobiet, ze względu na swoją historię. Jak więc Chińczycy obchodzą Święto Środka Jesieni? Jakie znaczenie mają ciasteczka księżycowe? Jak przedstawia się historia tego święta?

święto środka jesieni

Koncepcja yin i yang a święto kobiet w Chinach

Święto Środka Jesieni łączy się z koncepcją yin i yang. Są to dwie przeciwstawne i uzupełniające się siły. Yang oznacza przede wszystkim słońce, aktywność czy męski aspekt natury. Yin natomiast powiązanie odnajduje z księżycem i żeńskim aspektem natury. Ze względu na wielkie znaczenie księżyca podczas obchodów Święta Środka Jesieni, które po angielsku określane jest również jako Mooncake Festival można powiedzieć, że pierwiastek yin jest tutaj bardzo istotny. Jako, że oznacza on również żeński aspekt natury, święto to określa się również świętem kobiet. W trakcie obchodów czci się również boginię Księżyca Chang’e.

Historia powstania

Święto Środka Jesieni posiada długą historię, sięgającą nawet 3000 lat. Wywodzi się ono głównie z obrzędów rolniczych i kultów lunarnych. Chińczycy zwrócili uwagę na to, iż księżyc ma wpływ na zmiany pór roku i produkcję rolną. Z tego też względu zdecydowali się na oddawanie czci i składanie mu darów każdej jesieni. Miał to być wyraz wdzięczności za obfite plony, a także prośba o dobre zbiory w przyszłym roku.

Podczas panowania dynastii Song (960-1127) zaczęto huczniej obchodzić Święto Środka Jesieni. Mieszkańcy Chin wierzyli, że Słońce i Księżyc wspólnie rządzą światem, dlatego wspólne spożywanie posiłków tego dnia i celebrowanie miało im przynieść szczęście.

Święto dopiero w 2008 roku zostało uznane za święto narodowe. W 2006 roku natomiast zostało wpisane na listę narodowego niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jest jednym z czterech najważniejszych chińskich świąt zaraz obok Święta Wiosny, Święta Zmarłych i Święta Smoczych Łodzi.

Legenda o bogini Księżyca

Święto ma związek ze starożytną legendą, którą do dzisiaj opowiada się wspólnie świętując przy rodzinnym stole. Legenda głosi, że pewnego dnia na niebie zaświeciło się dziesięć słońc, które wypalały wszystkie uprawy i siały zniszczenie na polach. Pewien mężczyzna o imieniu Hou Yi postanowił to zmienić. Wszedł na górę Kunlun i stamtąd wystrzelił strzały, tym samym zestrzelając dziewięć słońc. Ostatnie z nich poinstruował aby pojawiało się i znikało tylko o wyznaczonej porze. Hou Yi stał się szanowaną osobą. Miał również piękną żonę Chang’e.

Pewnego dnia Hou Yi otrzymał od cesarzowej Wangmu eliksir, który miał sprawić, że bohater od razu po jego wypiciu stałby się postacią niebiańską. Hou Yi nie chciał jednak rozstawać się z żoną i dał jej eliksir na przechowanie.

Peng Meng, jeden z uczniów Hou Yi pragnął dostać eliksir, przez co włamał się do domu swojego nauczyciela. Chang’e wiedziała, że nie da rady pokonać silnego mężczyzny dlatego sama wypiła ofiarowany przez cesarzową napój. Jej ciało oderwało się od ziemi i od razu poleciała do nieba. Ze względu na wielką miłość jaką darzyła swojego męża chciała pozostać blisko niego. Wybrała księżyc na swoje miejsce zamieszkania.

Kult księżyca

Gdy Hou Yi powrócił do domu od razu dowiedział się o tym co się wydarzyło. Na marne wołał imię swojej żony. Zwrócił uwagę na księżyc, który w tym czasie świecił niezwykle mocno, a przy nim kołysał się cień przypominający jego żonę. Mężczyzna bezskutecznie próbował go złapać. Od tego czasu Hou Yi zaczął wystawiać przed domem ulubione przekąski Chang’e i palić kadzidła. W ten właśnie sposób rozprzestrzenił się zwyczaj kultu księżyca.

Jak Chińczycy spędzają Święto Środka Jesieni?

Chińczycy w tych dniach swój czas spędzają przeważnie z bliskimi. Do jednych z popularniejszych tradycji w tym czasie zalicza się wspólny obiad lub kolacja z rodziną. Ze względu na przyjemną pogodę Chińczycy bardzo często wystawiają stoły na dworze i patrząc na księżyc i rozmawiając o życiu, spożywają posiłek. Po domach i okolicy rozwiesza się lampiony i rozwiązuje zagadki, które się na nich znajdują. Do nieba puszcza się lampiony, a przy okazji je się księżycowe ciasteczka.

Chińczycy coraz częściej decydują się na rodzinne wycieczki i odpoczynek od codziennej pracy.

Ciasteczka księżycowe (月饼 yuèbǐng)

Symbolem Święta Środka Jesieni są wspomniane już wyżej ciasteczka księżycowe. Chińczycy pieką je i kupują w ilościach masowych, by móc podarować je swoim bliskim. Ciasteczka przygotowywane są na bazie mąki ryżowej. W każdym regionie Chin ciasteczka przygotowywane są w inny sposób.

W Pekinie spożywa się głównie ciasteczka z nadzieniem z czerwonej fasoli lub suszonych owoców. Natomiast w prowincjach Hunan, Guizhou czy Syczuan do nadzienia bardzo często dodaje się ostrą papryczkę. W Kantonie górują ciasteczka z kokosową pastą lub z przecierem z ziaren kwiatu lotosu. Istnieją również ciasteczka nadziewane żółtkiem lub jajkiem.

Każde ciastko księżycowe ma na wierzchu odciśnięte różne wzory. Głównie są to znaki, symbolizujące długowieczność i harmonię. Warto również pamiętać, że ciasteczka te są bardzo kaloryczne.

ciasteczka księżycowe

Historia ciasteczek księżycowych

Według legendy uważa się, że zwyczaj spożywania ciasteczek księżycowych rozprzestrzenił się podczas panowania dynastii Yuan (1271-1368). Zdarzało się wtedy, iż wewnątrz przekąsek chowano komunikaty, dotyczące chęci obalenia dynastii Yuan. Miało to nawołać naród Han do buntu. Mongołowie nie jadali ciasteczek dlatego też było to dobrym rozwiązaniem do przenoszenia komunikatów, które często brzmiały następująco: „Zabijaj barbarzyńców piętnastego dnia ósmego miesiąca”.

Dni wolne od pracy

Święto Środka Jesieni przypada na 24 września, jednakże Chińczycy będą mieli wolne już od 22 września. Należy wziąć to pod uwagę kontaktując się z chińskim partnerem w tym czasie.

Planując wyjazd biznesowy do Chin podczas trwania Święta Środka Jesieni, zaleca się podarowanie kontrahentowi ciasteczka księżycowego. Zostanie to potraktowane bardzo pozytywnie i może nawet polepszyć kontakty między partnerami.