Dla Chińczyków twarz ma ogromne znaczenie. I nie chodzi tu tylko o fizyczną twarz, lecz także o tą abstrakcyjną, związaną z prestiżem i honorem danego człowieka. Dobra reputacja jest wysoko ceniona i łatwo ją stracić. Mianzi (面子, czyt. mjendzy) jest szczególnie przydatna w tworzeniu i utrzymywaniu relacji międzyludzkich – guanxi.
Co to jest chińskie mianzi?
Chińczycy od dawien dawna są społeczeństwem kolektywnym. W społeczeństwach tego typu sposób, w jaki jesteśmy odbierani przez innych, jest kluczowy dla harmonijnego życia w zbiorowości. Utrata twarzy oznacza stracenie reputacji, zaniżenie swojego miejsca w społeczeństwie, a nawet może doprowadzić do zerwania guanxi. Z powodu obowiązującej hierarchii i zasady szanowania starszych, zazwyczaj to młodsi tracą twarz, aby nie narazić starszyzny na nadszarpnięcie wizerunku.
Przez setki lat, posiadanie twarzy oznaczało wiarygodność i niezawodność danego człowieka. Była pewnego rodzaju zapewnieniem, że zawiązywanie z taką osobą stosunków biznesowych kończyło się powodzeniem i poczuciem satysfakcji u obu stron.
Zasady – jak dobrze korzystać z mianzi?
W celu utrzymania dobrych stosunków powinno się troszczyć nie tylko o własną twarz, ale także o twarz drugiego człowieka. Jeśli „damy” twarz jednej osobie oznacza to także, że „dajemy” twarz grupie, którą reprezentuje. Tak samo w przypadku, jeśli znieważymy jedną osobę, narażamy się na niechęć w stosunku do nas całego zespołu.
Chwaląc kogoś przed zgromadzeniem, poprzez wydawanie pochwał lub wręczanie prezentu w ramach podzięki czy uhonorowania, „dajemy” mu twarz. Podnosi to wartość osoby w oczach innych. W celu dopełnienia obowiązku, jeśli ktoś wyróżnia nas, należy się odwdzięczyć.
Jeśli wyświadczamy komuś przysługę, sprawiamy, że „utrzymuje” twarz. Pomagając mu w trudnej sytuacji pokazujemy, iż zasługuje on na respekt innych. Takie małe rzeczy jak wspieranie drugiego człowieka w negocjacjach czy niewytykanie mu błędów, szczególnie przy innych, również wywołują podobny efekt.
Nie powinno się także bezpośrednio odmawiać lub nie zgadzać z innymi. Brak konkretnej odpowiedzi zazwyczaj oznacza pośrednie „nie” i ma na celu zachowanie twarzy. Sztuką jest wyłapywanie, kiedy rozmówca ma na myśli „nie” mówiąc „tak”, lecz można ją opanować.
Obarczanie innych zadaniami, które nie są w zakresie ich obowiązków, również nie jest dobrze odbierane. Wyjawianie ich nieporadności w wykonaniu czynności sprawia utratę twarzy.
Drobna zniewaga czy zawstydzenie doprowadza do utraty twarzy, powinno się więc zawsze mieć pewność, że druga osoba czuje się komfortowo i nie wprowadzać jej w zakłopotanie.
Zrozumienie mianzi, tak samo jak i guanxi, może pomóc w nawiązywaniu i utrzymywaniu dobrych stosunków międzyludzkich. Ignorowanie tego ważnego aspektu przymiotu chińskiej kultury może być powodem utraty szansy na rozwój na rynku chińskim.
